هدف از این مطالعه مقایسه عملکرد گاوهای دوشائی بود که با جیره های فرموله شده توسط نرم افزارهای فرموله کننده جیره گاوهای شیری اسپارتن و سیستم کربوهیدرات و پروتئین خالص کرنل (CNCPS) تغذیه شدند. 16 راس گاو هلشتاین دوشا (8 گاو زایش دوم و 8 گاو زایش سوم با روزهای شیردهی 33±55 وزن زنده بدن 42±622 کیلوگرم، تولید شیر 1.8±31 کیلوگرم در روز)، در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی با دو جیره فرموله شده و دو بلوک (بلوک یک و دو به ترتیب شامل 4 گاو زایش دوم و 4 گاو زایش سوم) در جایگاه انفرادی قرار گرفتند. پس از دوره سازش پذیری گاوها به طور انفرادی با هر یک از جیره های یک (اسپارتن) و دو (CNCPS) به مدت 90 روز با جیره کاملا مخلوط تغذیه شدند. میانگین مقدار شیر تولیدی گاوهای تغذیه شده با جیره های یک و دو به ترتیب 36.4±31.34 و3.7 ±31.4 کیلوگرم در روز، چربی شیر به ترتیب برابر 0.28±3.17 و 0.31±3.15 درصد و پروتئین شیر به ترتیب برابر 0.01±3.02 و 0.02±3.01 درصد بود که بین این میانگین های تفاوت ها معنی داری مشاهده نگردید (P<0.05). میانگین ماده خشک مصرفی گاوهای تغذیه شده با جیره های یک و دو به ترتیب 2.09±22.50 و 1.34±22.34 کیلوگرم در روز بود که تفاوت بین آنها معنی دار نبود (P<0.05). نرم افزارهای اسپارتن و CNCPS به ترتیب ماده خشک مصرفی را 0.97 و 1.73 کیلوگرم در روز کمتر از مقدار مصرف واقعی پیش بینی کردند. مقدار پروتئین مصرفی روزانه در بین جیره های یک و دو به ترتیب 3625 و 3470 گرم در روز بود (P<0.05). با وجود پیش بینی مقدار کمتر پروتئین برای تامین نیازهای گاوهای دوشا با CNCPS، این مقدار پروتئین برای تامین نیاز گاوها کافی بود و تاثیر منفی بر تولید و سایر صفات نداشت. از نظر اقتصادی، قیمت تمام شده هر کیلوگرم جیره متوازن شده به ازای هر کیلوگرم شیر تولیدی توسط نرم افزار1250) CNCPS ریال)، به طور معنی داری کمتر از اسپارتن (1380 ریال) بود (P<0.01). با توجه به نتایج این پژوهش، فرموله کردن جیره با نرم افزار CNCPS از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و استفاه از این نرم افزار در فرموله کردن جیره گاوهای دوشا نسبت به نرم افزار اسپارتن ارجح می باشد.

هدف از این مطالعه مقایسه عملکرد گاوهای شیرده تغذیه شده با جیره های فرموله شده با نرم افزارهای شورای تحقیقات ملی (سال 2001) و کرنل پنسیلوانیا ماینر بود. شانزده راس گاو هلشتاین شیرده (8 راس زایش دوم و 8 راس زایش سوم) با روزهای شیردهی 55±31، وزن زنده بدن 641±53 کیلوگرم، تولید شیر 31.2±2.5 کیلوگرم در روز، در قالب طرح بلوک های کاملا تصادفی با دو جیره که هر جیره شامل 4 گاو زایش دوم و 4 گاو زایش سوم بودند، در جایگاه های مشابه انفرادی قرار گرفتند. گاوها با هر یک از جیره های فرموله شده با NRC سال 2001 (الف) وCPM (ب)، که به صورت کاملا مخلوط شده تهیه گردیده بودند، به مدت 90 روز تغذیه شدند. قبل از شروع آزمایش، دو هفته جهت سازش برای جایگاه ها و تغییر خوراک در نظر گرفته شد. نتایج این پژوهش نشان داد، میانگین مقدار شیر تولیدی گاوهای تغذیه شده با جیره های فرموله شده با نرم افزارهای NRC 2001 و CPM به ترتیب 31.11 و 31.9 کیلوگرم در روز بود (P>0.05). نرم افزار های NRC سال 2001 و CPM به ترتیب ماده خشک مصرفی را 0.63 و 2.43 کیلوگرم در روز کمتر از مقدار مصرف واقعی پیش بینی کردند. نرم افزار NRC سال 2001 با صحت بیشتری ماده خشک مصرفی را پیش بینی کرد. مقدار پروتئین مصرفی روزانه در بین جیره های الف و ب به ترتیب 3618 و 3438 گرم در روز بود (P<0.05). از نظر اقتصادی، قیمت تمام شده هر کیلوگرم جیره متوازن شده به ازای هر کیلوگرم شیر تولیدی توسط نرم افزار CPM (1250 ریال)، به طور معنی داری کمتر ازNRC  سال 2001 (1430 ریال) بود (P<0.01). در جیره فرموله شده توسط نرم افزار CPM، مقدار پروتئین مصرفی جهت تامین نیاز گاو های شیرده کمتر بود، و با این وجود تاثیر منفی بر تولید و سایر صفات نداشت. بنابراین فرموله کردن جیره با نرم افزار CPM از نظر اقتصادی مقرون به صرفه تر بوده و کاربرد آن در گاوداری ها توصیه می شود.

زمینه مطالعه: علیرغم اینکه پاسخ های سیستم ایمنی و فیزیولوژیک بدن تحت تاثیر نوع و سطح مواد مغذی جیره هستند، جیره نویسی در طیور عمدتا بر اساس شاخص های تولیدی انجام می شود و از شاخص هایی ایمنی چشم پوشی می شود. هدف: تحقیق حاضر جهت بررسی اثرات تنظیم جیره غذایی مطابق با سیستم های مختلف بیان انرژی (انرژی قابل متابولیسم حقیقی و ظاهری تصحیح شده برای ازت) و اسیدآمینه (کل و قابل هضم) بر عملکرد و پاسخ های سیستم ایمنی جوجه های گوشتی سویه آرین طراحی و اجرا شد. روش کار: در این پژوهش تعداد 1440 قطعه جوجه گوشتی آرین در 8 گروه آزمایشی (تیمار) با 6 تکرار و هر تکرار (واحد آزمایشی) شامل 30 قطعه جوجه ی یک روزه آرین، در قالب یک طرح کاملا تصادفی با روش فاکتوریل (2×2×2) شامل دو معیار بیان انرژی خوراک (AMEn, TMEn) ، دو معیار بیان اسیدآمینه خوراک (DAAR, TAAR) و دو شیوه ی بیان نیاز اسیدآمینه ای پرنده (DAAR, TAAR) طی دو دوره پرورش (21-1 و 42-22 روزگی) مورد استفاده قرار گرفت. نتایج: نتایج نشان داد هنگامی که مبنای جیره نویسی استفاده از سیستم انرژی قابل متابولیسم حقیقی تصحیح شده برای ازت و اسیدآمینه قابل هضم متناسب با نیاز پرنده باشد، بازدهی تولیدی بیشتری حاصل می شود. اگرچه بهترین پاسخ آنتی بادی علیه گلبول قرمز گوسفندی و کمترین نسبت هتروفیل به لمفویست مربوط به تیمارهایی بود که با جیره های تنظیمی مطابق با سیستم انرژی قابل متابولیسم ظاهری تصحیح شده برای ازت تغذیه شده بودند و سطوح بالاتری از مقدار اسیدآمینه استاندارد مورد نیازدریافت کرده بودند. نتیجهگیری نهایی:بهگزینی برای افزایش سرعت رشد در طیور، باعث تقویت فرایندهای متابولیک و فیزیولوژیک در راستای استفاده از خوراک شده و سهم کمتری از مواد مغذی جیره به سایر سیستم های حیاتی بدن اختصاص داده خواهد شد. استفاده از سیستم های TMEn و DAA جهت جیر نویسی، باعث بهبود عملکرد تولیدی و تضعیف پاسخ های ایمنی می شود. لذا پیشنهاد می شود در شرایط عادی پرورش، جیره های غذایی بر اساس سیستم های TMEnوDAA تنظیم شوند، ولی در مواقعی که احتمال ایجاد تنش وجود دارد جهت اطمینان از تقویت و بهبود سیستم ایمنی از سطوح بالاتر انرژی و اسیدآمینه در جیره استفاده شود.

برنامه ریزی خطی روشی مفید و پرکاربرد در جیره نویسی بر اساس حداقل هزینه می باشد اما حداقل هزینه همیشه با حداکثر سود یکسان نمی باشد. برنامه ریزی غیرخطی قادر خواهد بود جیره هایی بر اساس حداکثر سود را تنظیم کند. هدف از این تحقیق ارایه روش جیره نویسی نوینی بود که به جای حداقل نمودن هزینه جیره، جیره ای تنظیم شود که حداکثر سود را مدنظر قرار دهد. این آزمایش روی 400 قطعه جوجه گوشتی در دوره رشد صورت گرفت. جیره دوره آغازین برای تمام گروه های آزمایشی یکسان بود. جیره های آزمایشی شامل 5 سطح مختلف تراکم مواد مغذی بود به طوری که نسبت مواد مغذی ضروری به انرژی ثابت در نظر گرفته شد. در این آزمایش، افزایش وزن، مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی به طور معنی داری تحت تاثیر جیره های آزمایشی قرار گرفتند (p<0.01). برنامه کامپیوتری ساخته شد به طوری که قادر بود به روشی پویا، جیره هایی بر اساس حداکثر سود را فرموله و عملکرد دوره رشد را پیش بینی کند. پیش بینی ها بر اساس این روش جیره نویسی نشان داد، با کاهش قیمت خرید مرغ زنده در کشتارگاه و یا افزایش قیمت نهاده های مصرفی خوراک (به جز ذرت)، جیره هایی با تراکم پایین مواد مغذی صرفه اقتصادی بیشتری دارند و در صورتی که قیمت مرغ زنده در کشتارگاه افزایش یابد و یا قیمت نهاده های مصرفی (به جز ذرت) در جیره جوجه های گوشتی کاهش پیدا کند، آنگاه جیره هایی با تراکم بالایی از مواد مغذی می تواند بهترین بازده اقتصادی را به همراه داشته باشد. نتایج این تحقیق حاکی از آن بود که جیره نویسی بر اساس حداکثر سود با استفاده از برنامه ریزی غیرخطی می تواند به عنوان روشی کارا جهت جیره نویسی مورد استفاده قرار بگیرد.

این پژوهش به منظور بررسی روش فرآوری سورگوم دانه ای و روش جیره نویسی بر عملکرد و قابلیت هضم مواد مغذی با استفاده از 320 قطعه جوجه گوشتی (هشت روزه) در یک آزمایش فاکتوریل 2 × 2 × 2 با دو روش جیره نویسی (اسیدآمینه کل و قابل هضم)، فرآوری با پلی وینیل پیرولیدون (PVP، صفر و یک درصد) و اسید آلی (صفر و دو درصد مخلوط اسید استیک و اسید پروپیونیک با نسبت 60 به 40) در قالب طرح کاملاً تصادفی با هشت تیمار، چهار تکرار و 10 پرنده در هر تکرار انجام شد. اثر اصلی استفاده از جیره نویسی به روش قابل هضم، افزودن اسید و PVP در دوره پایانی (22 تا 42 روزگی) و کل دوره (هشت تا 42 روزگی) باعث بهبود ضریب تبدیل خوراک و افزایش وزن روزانه و اثر اصلی روش جیره نویسی قابل هضم و افزودن اسید سبب بهبود گوارش پذیری مواد مغذی شد (05/0 ≥ P). اثر افزودن اسید و PVP سبب کاهش وزن پانکراس شد (05/0 ≥ P). برهم کنش PVP، اسید و روش جیره نویسی در هیچ یک از دوره های پرورش بر ویژگی های عملکرد معنی دار نبود. براساس نتایج تحقیق حاضر، تنظیم جیره براساس اسیدهای آمینه قابل هضم هنگام استفاده از سورگوم دانه ای در جیره های جوجه های گوشتی، به دلیل عدم نیاز به هزینه های اضافی برای فرآوری سورگوم دانه ای و دارا بودن نتایج عملکردی مشابه با جیره های فرآوری شده قابل توصیه است.

به منظور مقایسه دقت پیش بینی های دو مدل NRC (2001) و CNCPS، 17 رأس گاو تازه زای هلشتاین در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی به یک جیره متوازن شده با نرم افزارهای NRC (2001) وCNCPS  اختصاص یافتند. مقادیر پیش بینی شده ماده خشک مصرفی، تولید شیر قابل حصول با توجه به انرژی و پروتئین جیره، توسط دو مدل با مقادیر مشاهده شده مقایسه شدند. دقت پیش بینی های دو مدل با محاسبه ضریب تبیین (R2)، اریب میانگین(Mean bias) ، و ریشه میانگین مربعات خطای پیش بینی شده (RMSPE) ارزیابی شدند. هر دو مدل به طور معنی داری ماده خشک مصرفی را کم تر از مقدار مشاهده شده پیش بینی کردند (P<0.01). اریب میانگین و RMSPE و R2 برای NRC (2001) به ترتیب 2.22، 2.84 و 0.48 و برایCNCPS  به ترتیب 3.18، 3.99 و 0.52 بود و مدل CNCPS ماده خشک مصرفی را 20 درصد کمتر از حد واقع پیش بینی کرد. تولید شیر مشاهده شده 29.78 کیلوگرم در روز بود. تولید شیر پیش بینی شده با توجه به انرژی جیره با نرم افزارهای NRC (2001) وCNCPS  به ترتیب 25.68 و 22.32 کیلوگرم در روز بود. تولید شیر پیش بینی شده با پروتئین جیره با نرم افزارهای NRC (2001) و CNCPS به ترتیب 25.80 و 28.37 کیلوگرم در روز بود و مدلNRC (2001)  تولید شیر را 14 درصد کمتر از حد واقع پیش بینی کرد. با توجه به اهمیت خوراک مصرفی در گاوهای تازه زا به نظر می رسدNRC (2001)  در مقایسه باCNCPS  در برآورد نیاز های تغذیه ای دقت بیشتری دارد.